Gezin

Als hij maar geen balletdanser wordt. Toch?

Meisjes krijgen applaus als ze lief en braaf zijn, en ontvangen doorgaans meer complimenten over hun uiterlijk. Jongens kunnen dan weer op een vuistje rekenen als ze initiatief tonen of ‘flink zijn’ als ze pijn hebben. Zo sturen we de boodschap dat meisjes lief en mooi moeten zijn, en jongens vooral ondernemend en stoer. Maar wist je dat dergelijke genderstereotypen inwerken op de mentale gezondheid?

Wat wetenschappelijk onderzoek ons vandaag leert: genderstereotypen houden ons tegen in onze ontdekkingstochten. Soms weerhouden ze ons er zelfs van om interesses of activiteiten uit te proberen. Zo worden kinderen en jongeren onbewust in een bepaalde richting geduwd. Sterker nog: ze missen kansen om hun eigen talenten te ontwikkelen.

Jongens en meisjes, net zoals vrouwen en mannen, verdienen gelijke kansen en moeten ook zo behandeld worden. Toch spelen er vandaag nog altijd genderstereotiepe normen, ideeën en verwachtingen. Zaken die ook invloed hebben op zowel de lichamelijke als geestelijke gezondheid. 

Doorbreek de klassieke rolpatronen

We zijn allemaal opgevoed met stereotiepe ideeën over jongens en meisjes, en onbewust geven we die door. Dat leer je niet zomaar af. Maar je kunt wel proberen er alerter voor te zijn. Houd jij je braaf aan de klassieke rolpatronen, dan doen je kinderen dat ook. Dus als je vindt dat je (klein)zoon net zo goed balletdanser mag worden als metser of ingenieur, dan toon je zelf best dat buiten de klassieke lijntjes kleuren kan en mag. 

Over de invloed van genderstereotypen

In hoeverre beïnvloeden genderstereotypen uit de kindertijd je latere leven? Uit een grootschalig Brits onderzoek blijkt alvast dat genderstereotypen:

  • meisjes ervan weerhouden uit te blinken in STEM-studierichtingen.
  • de leesvaardigheid van jongens beknotten.
  • een mogelijke hinderpaal vormen voor het algemeen welzijn en zelfbeeld van kinderen.
  • bijdragen tot de ontwikkeling van eetstoornissen bij meisjes/vrouwen en hoge zelfmoordcijfers bij mannen.
  • jobkansen limiteren en bijdragen aan de loonkloof.
  • een voedingsbodem vormen voor gendergebaseerd geweld op vrouwen en meisjes.

Vrouwen kunnen beter (ver)zorgen?

Gelukkig is het vandaag normaal dat vrouwen buitenshuis werken en dat mannen een deel van de huishoudelijke taken op zich nemen. Toch blijven verouderde opvattingen – meestal onbewust – doorwerken: wanneer een man veel uren klopt, doet hij dat in het belang van zijn gezin. Maar als een vrouw dat doet, gaat het ten koste van haar kinderen. Het maakt dat vrouwen vaak geconfronteerd worden met innerlijke conflicten en schuldgevoelens. Bovendien besteden vrouwen nog steeds aanzienlijk meer tijd aan huishoudelijk werk, kinderzorg en opvoeding dan mannen. Op die manier houden vrouwen sowieso minder tijd over voor zichzelf. De ongelijke verdeling van zorgtaken leidt bij vrouwen dan ook tot tijdsdruk en stress.

Misvattingen over gender en mentale gezondheid

Vooral als het gaat om psychische aandoeningen wordt er anders naar mannen en vrouwen gekeken. Historisch werden vrouwen meer dan mannen in verband gebracht met geesteszieken, maar ook vandaag bestaan er nog stereotypen en misvattingen op het vlak van gender en psychische gezondheid. Zo laten mannen zich minder vaak, en later, behandelen voor depressie. Hulp vragen past namelijk niet binnen het dominante beeld van mannelijkheid, wat voor veel mannen dan ook gezichtsverlies zou betekenen.

In tegenstelling tot vrouwen verbergen mannen hun depressieve gevoelens vaker achter alcohol- en druggebruik en dwangmatig werken of sporten. Meteen zaken die beter binnen stereotiepe mannelijkheid passen dan bijvoorbeeld praten over emoties. Daarnaast zijn vrouwen meer gesocialiseerd (= het proces waarbij men zich de waarden en normen van de samenleving eigen maakt) om over mentale klachten te praten met hun omgeving en om (professionele) hulp te vragen. 

Graag meer weten over gender?

Waarom houden meisjes van roze en jongens van blauw? Klopt het dat meisjes van nature zorgzamer zijn dan jongens? Zijn jongens die graag jurken dragen per definitie homo?

Op genderklik.be, een laagdrempelige infowebsite over gender van de Vlaamse overheid, vind je alle antwoorden terug. Je komt er alles te weten over de invloed van gender(ongelijkheid) op ons leven en hoe je genderstereotiep hokjesdenken kan doorbreken.

Nood aan een gesprek of gericht advies? Bel gerust naar de Helan Luisterlijn via 0800 88081 en krijg als klant van Helan gratis psychologische hulp via de telefoon.   

Deel dit artikel

Verder lezen

25 april

Vluchtelingen uit Oekraïne helpen? Helan helpt graag mee

Sinds februari zijn 5 miljoen Oekraïners hun land ontvlucht, waaronder bijna 30.000 die zich hebben aangemeld op Belgische bodem. Tal van initiatieven werden al op poten gezet om hen te verwelkomen en te helpen met hun administratie. Ook op het vlak van preventie, welzijn en zorg.

04 januari

Op een gezond nieuw jaar

2021 was best een pittig jaar, ook voor onze dienst Helan Kinderopvang. Begin 2021 bundelden we de krachten tussen de voormalige Partena en OZ-kinderdagverblijven tot een kinderopvangdienst met 51 kinderdagverblijven, actief in 4 Vlaamse provincies en Brussel.

14 juni

15 min bewegen in de kinderopvang goed voor motorische ontwikkeling

UGent en VUB rondden net een beloftevolle pilootstudie af in de kinderdagverblijven van Helan Kinderopvang. Daaruit bleek niet alleen dat een kwart van de 1- tot 3-jarigen onder de referentiewaarden van motorische vaardigheden scoort. Maar ook dat, wanneer men in de crèche gedurende 15 minuten per dag gericht oefende op motoriek, de kinderen met rasse schreden vooruitgingen - letterlijk en figuurlijk. Alle partijen roepen daarom op om werk te maken van kwaliteitsvolle beweging in de kinderopvang.

Grenzen verleggen bij Ahoi Ahoi

Kinderen, zeker jonge kinderen, willen graag ontdekken. Bij Helan Kinderopvang stimuleren we dat met veel plezier, binnen veilige grenzen natuurlijk. Bij kinderopvang Ahoi Ahoi in Antwerpen gingen ze actief op zoek naar nieuwe plekken om te ontdekken en te experimenteren.