Diabetes
Diabetes is één van de meest frequent voorkomende chronische aandoeningen van onze samenleving. Een volledige genezing is niet mogelijk. Toch is een vroegtijdige opsporting belangrijk, want hoe sneller je begeleid wordt, hoe beter je de ziekte onder controle houdt.
Wat is diabetes?
Diabetes is een chronische ziekte waarbij het lichaam geen of onvoldoende van het hormoon insuline produceert. Er bestaan verschillende types: diabetes type 1, type 2 en zwangerschapsdiabetes. Bij alle types blijft er te veel suiker in het bloed en gaat er te weinig insuline naar de cellen voor energie.
Diabetes type 1
Diabetes type 1 is een aangeboren auto-immuunziekte die meestal ontstaat bij kinderen of jongvolwassenen. Het lichaam produceert weinig tot geen insuline. Dit noemt men insulinedeficiëntie. De glucose kan zo de cel niet meer binnendringen om haar de nodige energie te leveren en stapelt zich op in het bloed, waardoor het glucoseniveau aanzienlijk verhoogt.
Diabetes type 2
Diabetes type 2 is een chronische ziekte waarbij de alvleesklier geen of te weinig insuline meer produceert of er onvoldoende op reageert. Diabetes type 2, ook wel ouderdomsdiabetes genoemd, wordt gekenmerkt door een foutieve afscheiding van insuline en een verminderde gevoeligheid van de weefsels (de spieren, vetweefsels en de lever) voor de werking van insuline. De insuline is soms wel aanwezig, maar werkt niet naar behoren, alsof de weefsels zich tegen de werking ervan verzetten. Dat noemt men insulineresistentie. Deze insulineresistentie kan toenemen door overgewicht, inactiviteit, ziekte, infectie en koorts.
Zwangerschapsdiabetes
Zwangerschapsdiabetes is een specifieke vorm van diabetes die voorkomt na hormonale veranderingen die optreden bij de zwangerschap.
Symptomen van diabetes
In tegenstelling tot type 1 diabetes, heeft type 2 diabetes niet altijd even uitgesproken of typische symptomen. Daardoor blijft de ziekte vaakt onopgemerkt.
Hoewel de volgende symptomen ook in andere omstandigheden kunnen voorkomen, moeten ze toch een alarmbelletje doen rinkelen:
- Dikwijls plassen
- Veel dorst en droge mond
- Onverklaarbare vermoeidheid
- Sterk vermageren ondanks een normale eetlust
- Moeilijk genezende wonden
- Verminderd gezichtsvermogen
- Krampen, tintelingen of pijnen in voeten of benen
- Herhaalde schimmelinfecties van vagina of penis
- Herhaalde blaasontstekingen
Enkele fabels over diabetes

Meer info op de website van het Riziv.
Begeleiding en ondersteuning bij diabetes
Opstartraject
In het beginstadium van diabetes type 2 is het cruciaal om de juiste ondersteuning en informatie te krijgen. Praat erover met je huisarts. Dankzij dit opstarttraject krijgen nieuwe patiënten gratis begleiding bij de start van hun behandeling en ook advies voor een nieuwe levensstijl:
- Iedereen met diabetes type 2 die niet in een gespecialiseerd diabeteszorgtraject zit, kan elk jaar 4 keer gratis een opleidingssessie rond diabetes volgen.
- Mensen met diabetes zullen ook elk jaar recht hebben op 2 gratis sessies van 30 minuten bij een erkend diëtist.
- Wie daarenboven ook een verhoogd voetrisico heeft, krijgt jaarlijks 2 gratis sessies van 45 minuten bij een erkend podoloog.
- Daarnaast wordt ook het jaarlijks preventief mondonderzoek terugbetaald voor mensen met diabetes.
Lees alles over de terugbetalingen op de website van het Riziv.
Zorgtraject
Voor patiënten met diabetes type 2 die een intensievere behandeling nodig hebben, werken de huisarts en diabetesspecialist samen in een zorgtraject. We spreken van een intensievere behandeling vanaf 1 à 2 insuline-injecties per dag of GLP-1-medicatie. In dit geval krijg je een terugbetaling van diabeteseducatie en het remgeld voor consultaties bij de huisarts en de diabetesspecialist, zelfzorgmateriaal zoals een glucometer, lancetten en teststrips, diëtieksessies, podologische zorg en een jaarlijkse tandartscontrole.
Diabetesconventie
Dit traject biedt naast intensieve multidisciplinaire begeleiding door het diabetesteam in het ziekenhuis specifieke terugbetalingen voor diabetes type 1 of type 2 met een complexe zorgnood, zoals een insulinebehandeling met 3 of 4 injecties.
Extra ondersteuning bij diabetes
Gratis proeflidmaatschap Diabetes Liga
De Diabetes Liga helpt jou wennen aan een leven met diabetes. Je staat er niet alleen voor. Dankzij het gratis proeflidmaatschap kan je zelf ervaren wat het diabetesnetwerk voor jou kan betekenen. Je vindt er geregeld ook gratis digitale infosessies.
Programma 'educatie en zelfzorg'
Voor de aanvraag van een zorgtraject kan de huisarts een programma 'educatie en zelfzorg' opstarten. Hier geeft de huisarts zelf diabeteseducatie en krijg je als patiënt recht op een volledige terugbetaling van zelfzorgmateriaal.
Begeleiding in gespecialiseerde centra
Bij ernstige diabetes kan je terecht in gespecialiseerde centra voor een intensief begeleidingsprogramma. Deze programma's bestaan zowel voor volwassenen als kinderen.
Terugbetalingen via Helan
Reken ook op een aantal extra terugbetalingen via je ziekenfonds, zoals 60 euro voor preventieve onderzoeken, 30% korting op de aankoop van diabetesmateriaal in Helan Zorgwinkel en 5 euro per sessie voor voetverzorging.
Ontdek bij Helan Zorgwinkel al het diabetesmateriaal. De zorgwinkel is erkend verstrekker, en je vind er onder meer een bloeddrukmeter, een glucometer, strookjes en lancetten.
Als klant van Helan Ziekenfonds krijg je 30% korting op je aankoop van diabetesmateriaal in de Helan Zorgwinkel.

1/3 van de mensen met diabetes weet niet dat hij of zij de aandoening heeft.
Het is alarmerend dat die mensen niet medisch opgevolgd worden. Daarnaast zijn er heel wat mensen die, zonder het te weten, een hoog risico lopen om op termijn type 2 diabetes te ontwikkelen.
Jezelf verzorgen bij diabetes
Loop je risico op diabetes? Of heb je de ziekte?
Helan Ziekenfonds voorziet tegemoetkomingen voor preventieve onderzoeken en de diabetesconventie.
Test jouw risico op diabetes
Maak je je zorgen over jouw risico op diabetes type 2? Test het via het gezondheidskompas van de Vlaamse Overheid en krijg persoonlijk advies met tips voor een gezondere leefstijl. Je ontdekt er ook welke risicofactoren verdere opvolging vragen. De tool maakt het bovendien ook mogelijk om je resultaten onmiddellijk met je huisarts te delen.