Zo vind je je focus terug

Hoe komt het dat we maar blijven scrollen?

Elke Geraerts: “Omdat we bij elke like of reactie een shot dopamine als beloning krijgen. Dat voelt goed, maar is van korte duur. Daardoor snakken we naar méér.

Sociale media heeft het effect van een gokautomaat op ons brein. Hebben we volgers of hartjes 'gewonnen'? Hoeveel? Onze telefoons bespelen het variabele beloningssysteem in ons brein zo slim dat ze onze aandacht en focus kapen. We worden afhankelijk van die digitale prikkels en ons concentreren op één taak lukt moeilijk.”

Ons brein is fan van beloningen

De neurotransmitter dopamine bepaalt wat onze aandacht krijgt. Hoe minder voorspelbaar de beloning (zoals bij een gokautomaat), hoe meer dopamine er vrijkomt. Onze smartphone activeert dezelfde beloningscircuits in onze hersenen als drugs.

Waarom moeten we ook regelmatig ontfocussen?

Elke Geraerts: “Focus vergt energie. Ons brein moet daarvan recupereren. Niet met entertainment dat voor nieuwe prikkels zorgt, maar met dingen die je mentale rust brengen of je zelfs vervelen. Vervelen wordt ook wel ‘het vervellen van het brein’ genoemd. Dat is nodig om er daarna weer met frisse energie tegenaan te gaan.

Hoe je ontfocussen invult, is voor iedereen anders. Voor jou is dat misschien een wandeling of even stretchen. Voor mij is dat in een interieurmagazine bladeren. Experimenteer en ga na wat voor jou werkt.”
 

Kan een betere focus je mentaal welzijn verbeteren?

Elke Geraerts: “Absoluut. Focus leidt tot flow, een staat van betrokkenheid en voldoening die ontstaat wanneer we volledig opgaan in een activiteit die ons positief uitdaagt. Daardoor stijgt je productiviteit en daalt je (werk)druk en stress. Wie goed kan focussen is alerter en piekert minder. Een betere focus heeft ook een effect op je persoonlijke relaties. Als je je verbonden voelt met mensen, kalmeert je brein: het stelt zich open voor anderen en voor jezelf.

Ik noem focus ‘het nieuwe IQ’, en verbinding ‘het nieuwe EQ’. Want je kan online duizenden vrienden en volgers hebben, maar je toch alleen voelen. Authentieke verbinding is cruciaal om je goed te voelen. Maar omdat onze focus zo verloederd is, zijn we vaak afgeleid en leven we op automatische piloot.”

Wat is er mis met die automatische piloot?

Elke Geraerts: “Op automatische piloot ben je ook minder verbonden met jezelf.

Sta vaak genoeg stil bij wie je bent en focus op wat jij zelf wil:

• Wat heb ik vandaag gedaan dat me energie gaf?
• Wat heb ik gedaan dat iemand anders leuk vond?
• Wat heb ik gedaan om aandachtig / aanwezig / attent te zijn?
• Wat heeft me afgeleid van het leven dat ik wil leiden?

Door jezelf regelmatig die vragen te stellen, brengen de antwoorden je steeds dichter bij jezelf en bij je persoonlijke missie.”

De beste focustips van Elke Geraerts

Breng je aandachtslandschap in kaart

Op welke momenten van de dag piekt je aandacht? Wanneer zit je concentratie in een dal? Noteer dit een week lang. Op piekmomenten plan je de belangrijkste (niet per se de moeilijkste of meest vervelende) taken die veel focus vragen. De dalmomenten zijn voor minder focusintensieve taken.

Vergeet niet te ontfocussen

• Grijp niet automatisch naar je smartphone op elk dood moment, schakel meldingen uit en verwijder focusrovende apps.
• Ga regelmatig naar buiten: beweeg, wandel of doe een korte work-out.
• Ga even zitten voor een mindfulnessoefening of om te mediteren.

Zorg voor een goede slaap

• 7 à 9 uur slaap is aanbevolen voor je gezondheid en je brein (geheugen, concentratie, humeur).
• Las overdag regelmatig korte pauzes in: die brengen meer rust tijdens de nacht.

5 tips voor een breinvriendelijke werkdag

1. Werk in blokken

Multitasken lijkt efficiënt, maar het vraagt veel aandacht. Je brein moet razendsnel schakelen tussen taken. Van mail naar telefoon, van chat naar document. Dat vreet energie en vergroot de kans op fouten. Wil je breinvriendelijker werken? Deze gewoonten helpen:

• Bundel gelijkaardige taken en voer ze uit in één blok.
• Beantwoord je mails op vaste momenten.
• Plan administratie samen in.
• Reserveer een blok voor creatieve taken.

Zo hoef je niet elke keer opnieuw te beginnen. Dat ‘batchwerken’ brengt overzicht in je werkdag en bespaart je tijd en moeite. 

2. Neem schermvrije pauzes

Grijp je naar je smartphone als je een pauze wil? Begrijpelijk. Maar het is geen rustgevende gewoonte. Je hoofd krijgt gewoon een nieuwe lading berichten, filmpjes en meldingen te verwerken. Wat je brein nodig heeft, is ademruimte. Dan kan het ook beter informatie opslaan en verbanden leggen.

Plan dus voldoende schermvrije pauzes in:

• Wandel een blokje om.
• Staar uit het raam.
• Drink rustig een koffie.

Zo krijgt je lijf de tijd om te landen en kan je er daarna weer invliegen. Met een helder hoofd en frisse ideeën. 

3. Schakel meldingen uit

Telkens je telefoon oplicht of je mailbox een melding geeft, krijgt je brein een shot dopamine. Je wil wel rust en focus, maar je kan het niet laten om toch even te checken, te liken of te scrollen. Zet je meldingen uit. Minder geping is minder afleiding. Je hoeft niet onbereikbaar te zijn, maar je mag wel kiezen op welke momenten je ongestoord wil doorwerken. 

4. Train je aandacht

Afkicken van dopamine? Het kan. Door je aandachtsspier te trainen. Begin klein:

• Lees één pagina zonder afleiding.
• Schrijf één alinea in volle focus.
• Werk tien minuten geconcentreerd aan één taak.

Bouw daarna rustig op. Lukt het niet? Blijf proberen. Hoe vaker je oefent, hoe makkelijker om bij de les te blijven.

Soms merk je na een tijd dat je helemaal opgaat in wat je doet. Zonder op te kijken, zonder naar je telefoon te grijpen. Die flow, die maakt je hele dag goed.

5. Vertel wat voor jou werkt

De ideale werkplek ziet er voor iedereen anders uit. Misschien krijg jij je beste ideeën met muziek op de achtergrond, terwijl je collega stilte nodig heeft. Of laad jij op van gezelschap, terwijl anderen beter werken met de deur dicht. Sta stil bij wat jij nodig hebt. Waar krijg je energie van? En wat haalt je uit je concentratie?

Bespreek het met je collega’s of leidinggevende en maak duidelijke afspraken. Want een breinvriendelijke werkplek is geen luxe. Het verbetert de kwaliteit van je werk én van je leven.