Omgaan met dementie in je omgeving: zo blijf je verbonden

1. Stel gerust

Een gevoel van rust en veiligheid is essentieel voor het welzijn van mensen met dementie. Maak daarom eerst oogcontact of leg even je hand op hun arm voor je iets zegt.

Herkent je dierbare je niet? Stel jezelf voor en praat op kalme toon. Traag en respectvol. In korte zinnen en zonder te fluisteren. Stel één vraag per keer en geef de ander de tijd om te reageren.

Wil je ergens mee helpen? Vraag eerst toestemming voor je iets doet. Zo voelt de persoon met dementie zich gezien, gehoord en gewaardeerd.

2. Neem serieus

Mensen met dementie kunnen volledig opgaan in hun eigen wereld. Laat hen in hun waarde en ga zo veel mogelijk mee in hun beleving. Spreek niet tegen, maar praat mee en toon belangstelling.

Vloeien er tranen? Is er boosheid of intens contentement? Dat is oké. Alle emoties mogen er zijn. Benoem de gevoelens die je ziet of hoort. Dan begrijpt iedereen beter wat er speelt.

Wat er ook gebeurt, behandel iemand met dementie als een volwassene. Verkleinwoorden en betuttelen laat je dus maar beter achterwege.

3. Zet alle zintuigen in

Wanneer woorden hun betekenis verliezen, kunnen zintuigen zin geven. Maak gebaren bij wat je zegt. Toon waarover je praat. Laat het ruiken, voelen, proeven. Dan is de kans groter dat de ander je begrijpt.

Schep duidelijkheid met een goed zichtbare klok of kalender. Het langetermijngeheugen is vaak nog goed, dus bekijk foto’s van vroeger of leg favoriete liedjes op.

Muziek heeft een magisch effect op mensen met dementie. Het roept herinneringen op, maakt vrolijk, geeft rust. Als je alle zintuigen inzet, kan je in gesprek blijven gaan. Ook als er geen woorden meer zijn.

4. Focus op wat wél kan

Iemand met (beginnende) dementie kan nog veel dingen zelf. Neem die persoon dus niet alles uit handen. Lukt het om te koken, te winkelen, te wassen? Het is belangrijk om dat zo lang mogelijk te blijven doen.

Is er toch ondersteuning nodig? Maak het dan gezellig. Doe samen boodschappen, zing liedjes van weleer tijdens het afwassen of maak een wandeling … En geef complimentjes.

Door te focussen op wat wél kan, krijgt het zelfbeeld van mensen met dementie een boost. En dat doet dan weer wonderen voor hun welzijn.

5. Hou het eenvoudig

Praat over één duidelijk afgelijnd onderwerp. Kies voor eenvoudige woorden en korte, heldere zinnen. Open vragen zoals "Wat wil je eten?" kunnen soms moeilijk zijn. Kies liever voor gesloten vragen met twee opties: "Wil je een boterham of een stuk fruit?"

Bevestig wat de persoon zegt om te laten zien dat je luistert. Herhaal het onderwerp of vat het gesprek regelmatig samen. En zoek een plek met weinig afleiding. Zo blijft de focus makkelijker op jullie gesprek.

6. Pas je aan

Niet elke persoon met dementie heeft dezelfde uitdagingen. Hoe iemand zich voelt, kan van moment tot moment verschillen. Ga mee in het verhaal van de persoon. Luister, kijk en veer mee. Probeer het gevoel achter de woorden te vangen.

Zeg niet: "Ik vergeet ook wel eens wat." Bevestig liever dat het moeilijk is. Ook humor kan helpen om het gesprek wat luchtiger te maken.

7. Zorg voor jezelf

Zorgen voor een dierbare met dementie kan zwaar zijn. Wordt het je te veel? Ga even de kamer uit. Doe niet alsof je vrolijk bent, want iemand met dementie voelt je stemming haarfijn aan.

Blijf ondanks alle zorgen goed voor jezelf zorgen. Praat erover, met vrienden of lotgenoten. En vraag op tijd om (professionele) hulp. Hoe groot je hart ook is, dementie is uitdagend. Ook voor de zorgdrager.

Vragen over dementie?

Omgaan met dementie is niet altijd eenvoudig. Helan helpt je verder. Met verzorgenden die weten hoe ze respectvol omgaan met mensen met dementie. Met dementiekundigen die jou en je omgeving begeleiden. Met ergotherapeuten die thuis langskomen voor concrete ondersteuning. En met hulpmiddelen uit de Zorgwinkel die het dagelijks leven makkelijker maken.

Ons volledig aanbod