Nieuwe anonieme studie over depressies bij jongeren

Hoe wordt een depressie bij jongeren opgevolgd en behandeld? Hoeveel van de jongeren slikken antidepressiva en wie schrijft deze voor? Zijn die antidepressiva wel nodig? De huidige pandemie herinnert ons dagelijks aan de noodzaak om zorg te dragen voor de geestelijke gezondheid van onze jongeren. De nieuwe anonieme studie van de Onafhankelijke Ziekenfondsen, waartoe Helan behoort, werpt dan ook het licht op de mentale gezondheidstoestand van onze jongeren.

Een depressie wordt nog (te) weinig als diagnose gesteld bij jongeren. Vaak omdat die leeftijdsgroep sowieso te maken heeft met stemmingswisselingen en prikkelbaarheid. Daardoor is het moeilijk om het aantal jongeren met een depressie juist in te schatten. Deze aantallen variëren dan ook van studie tot studie. Geschat wordt dat 4 tot 19% van de jongeren een depressie heeft. Onze studie nam de 12- tot 18-jarigen die lid zijn van Helan onder de loep. We keken naar de gegevens uit terugbetalingen door de verplichte verzekering van 2018, 2019 en 2020.

Hieruit blijkt dat onze leden van 12 tot 18 jaar weinig antidepressiva nemen. 1,1% van de jongeren uit onze studie neemt antidepressiva. Meisjes wel twee keer zoveel als jongens: 1,4% van de meisjes tegenover 0,7% van de jongens in 2020. Wel stijgt het gebruik naarmate ze ouder worden. Zo zien we dat in 2020 ongeveer 1 op de 200 12- tot 14-jarigen antidepressiva neemt. Terwijl dit ongeveer 1 op de 50 is bij de 17- tot 18-jarigen.

Gebruiksduur en voorschrijvers

De jongeren uit onze studie nemen antidepressiva voor een korte periode. 6 op de 10 (62.03%) van de 12- tot 18-jarigen gebruikten antidepressiva minder dan 6 maanden in 2020. 1 op de 4 tieners slikt zelfs gedurende minder dan 1 maand antidepressiva. De Wereldgezondheidsorganisatie raadt echter een gebruik van 6 tot 9 maanden aan. 
De meerderheid van de jongeren kreeg hun eerste voorschrift via de huisarts (45%) of psychiater (42%). Een kleiner deel kreeg antidepressiva voorgeschreven via de neuroloog (6,7%) of de kinderarts (2,6%).

Psychologische opvolging

3% van de 12- tot 18-jarigen doet een beroep op psychotherapie en begeleiding. We zien dat meer jongens psychotherapie volgen dan meisjes. De grootste groep bevindt zich in de leeftijdsgroep van 15- tot 16-jarigen. Van de groep die psychotherapie volgt, slikt 1 op 5 ook antidepressiva.

Als we naar de opnames in de psychiatrie kijken, blijkt dat 1 op de 5 jongeren die antidepressiva neemt minstens 1 dag in de psychiatrie werd opgenomen.

Aanbevelingen

Om depressies, angststoornissen en andere stoornissen bij jongeren aan te pakken, raden wij aan om eerst de preventie te versterken. Psycho-educatie moet deel uitmaken van een algemeen zorgproces. 12- tot 18-jarigen moeten meer informatie krijgen over preventie, geestelijke gezondheidsproblemen en de behandeling ervan. Verschillende studies pleiten dan ook voor cursussen over geestelijke gezondheid. In deze cursussen leren jongeren hoe ze een goede geestelijke gezondheid kunnen bewaken en bevorderen en raken zo vertrouwd met veel voorkomende psychische stoornissen en mogelijke behandelingen. Die cursussen helpen bovendien om de stigmatisering aan te pakken. Niet enkel voor jongeren zijn deze cursussen belangrijk. Ook hun ouders hebben baat bij betere informatie. Het is essentieel om de hele bevolking beter te informeren over geestelijke gezondheid. 

We benadrukken ook het belang van psychotherapie of begeleiding. Dat is de veiligste manier om depressies bij jongeren te behandelen alvorens naar antidepressiva te grijpen. Toch wordt hierop redelijk weinig beroep gedaan. Zo blijkt uit onze studie. Uiteraard bestaan er uitzonderingen waarbij een behandeling met geneesmiddelen onmiddellijk nodig is. 

Omdat we psychotherapie zo belangrijk vinden, hebben we stappen genomen voor een betere terugbetaling van eerstelijnspsychologische zorg. Zo komt Helan bijvoorbeeld tussen in de terugbetaling van psychologiesessies en kan je terecht bij de Helan Luisterlijn voor alle psychologische problemen. 

Deel dit artikel

Verder lezen

12 oktober

Gratis webinar: Digitaal bewust opvoeden

Hoe moet je als ouder omgaan met het overdreven GSM-gebruik van je kind/jongere, het continu actief zijn op sociale media of het voortdurende gamen? Wat maakt games en sociale media zo aantrekkelijk? Wat moet je er zelf van kennen, waar moet je op letten en hoe hou je het binnen de perken?

05 oktober

Gratis webinar: Werken aan mentale veerkracht

Je job, je gezin, je hobby en allerlei sociale verplichtingen. Ben jij ook op zoek naar meer evenwicht en balans in je leven? Laat je inspireren tijdens deze interactieve lezing van Björn Prins.

Gratis webinar: Stop met musturberen

Jezelf te veel druk op leggen. Vinden dat je bepaalde dingen moet doen. Dat is musturberen. Helan deed onderzoek naar het musturbatiegedrag in Vlaanderen. En zag dat we collectief gebukt gaan onder al dat moeten.

25 april

Vluchtelingen uit Oekraïne helpen? Helan helpt graag mee

Sinds februari zijn 5 miljoen Oekraïners hun land ontvlucht, waaronder bijna 30.000 die zich hebben aangemeld op Belgische bodem. Tal van initiatieven werden al op poten gezet om hen te verwelkomen en te helpen met hun administratie. Ook op het vlak van preventie, welzijn en zorg.